Jesteś tutaj: Start / Gmina

Gmina

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

Artykuły

Przejdź do - Rębów

Rębów

5 października 2015

W roku 1213 biskup krakowski Wincenty Kadłubek wydał dokument, na mocy którego jedna z prebend kościoła w Kijach wcielona została do katedry kieleckiej. W tekście tego dokumentu obok Podłęża, Samostrzałowa i Gołuchowa pojawia się również Rębów. Jest to więc bardzo stara miejscowość o średniowiecznym rodowodzie. Według rejestru poborowego z 1540 r. część wsi należała do Jana Borzychowskiego, na Nidzie pracował młyn wodny, całość majątku otaksowano na 100 grzywien. Rejestr z roku 1573 wymienia jako właściciela niejakiego Jarłę. W następnym stuleciu wieś miała już nowych właścicieli, rodzinę Krasuskich.

Czytaj więcej o: Rębów
Przejdź do - Lipnik

Lipnik

5 października 2015

Lipnik istniał już w XV w., a  świadczy o  tym przekaz z  1436  r. zawierający wiadomość o jej dziedzicu, który do spółki z właścicielem Kij zapisał tutejszemu proboszczowi dziesięciny we wsi Samostrzałów. U  Długosza Lipnik występuje jako Lipa, miał dwóch właścicieli ? Zawiszę Ołoboka i Rafa-ła herbu Leliwa, funkcjonowały w nim dwa folwarki, uprawiano trzy łany, stała karczma. Rejestry poborowe z końca XVI w. wymieniają już tylko jednego dziedzica, Macieja Lipnickiego, dysponującego 9 kmieciami, tyluż zagrodnikami oraz dwoma ubogimi. Dziedzice wsi byli ludźmi zamożnymi, o czym świadczą ich fundacje na rzecz kościoła parafialnego. W wieku XVII celował w tym względzie Hieronim Lipnicki, przeznaczając znaczne pieniądze na wyposażenie tej świątyni i na przytułek dla starców i ubogich. Na ten ostatni łożył jeszcze w połowie XIX stulecia hrabia Kazimierz Lanckoroński. W  roku 1787 mieszkało w  Lipniku 148 osób, w  1827 prawie tyle samo, bo 147 (w 18 domach), w 1846 już 185. Dziedzic mieszkał we dworze, obok stały budynki służby, pracowała kuźnia oraz młyn Jana Żakowicza. W początkach lat międzywojennych wieś zamieszkiwały 184 osoby, w tym dwóch Żydów. Tutejszy folwark (240 ha) miał za właściciela Hermana Freisingera, potem dzierżawił go Aleksander Dłubak. W 1930 r. folwark zlicytowano ponieważ obciążały go długi.

Czytaj więcej o: Lipnik
Przejdź do - Kokot

Kokot

5 października 2015

Najdawniejsze wiadomości o Kokocie są skąpe. Istniał już w 1 połowie XVI w., a w roku 1579 tutejsi kmiecie uprawiali dwa łany. Z roku 1664 pochodzi informacja o miejscowym piwowarze, który nie żył z żoną, za co upomniany został przez kijskiego proboszcza. W roku 1787 wieś należała do Zygmunta Oraczewskiego i zamieszkiwało ją 117 osób. Natomiast dane z 1827 r. podają liczbę 35 domów i 140 mieszkańców. Tutejszy folwark obejmował 240 mórg gruntów ornych, ogrodów, łąk i nieużytków. Stały na nim budynki murowane i drewniane. Majątek stanowił własność Lanckorońskich, którzy sprzedali go w 1878 r. Spis powszechny 1921  r. odnotował w  Kokocie 51 budynków mieszkalnych, 262 katolików i 14 żydów (wszyscy uważali się za Polaków). Tuż przed wojną liczba mieszkańców wsi wzrosła do 336, a po wojnie nawet do 339. Później jednak zaczęła spadać, do 220 osób w 2004 r. Nazwa wioski wywodzi się od wyrazu kokot, tzn. kogut (także cietrzew, bażant, jarząbek, kokotek-kogucik) lub takiej wła-śnie staropolskiej nazwy osobowej. Istniał w średniowieczu herb rycerski Kokot, występujący w źródle z 1446 r. Nie zachowa-ła się żadna jego podobizna, ale z opisów XVI. wiecznych wiemy, że wyobrażał bia-łego kura (kokota).

Przejdź do - Kliszów

Kliszów

5 października 2015

Nazwę wsi ? Clissow, pochodzącą od nazwy osobowej Klisz, wymieniają źródła w początkach XV stulecia. W następnym wieku piszący o niej Długosz podaje wiadomość o  kmieciach, uprawiających tu półtora łana, i właścicielach którymi byli: Dziewesiusz herbu Jelita oraz Mniewski herbu Nieczuja. W czasach nowożytnych stanowiła majątek Krasuskich i  Lanckorońskich. W roku 1827 zabudowa wsi składała się z 19 domów, liczba mieszkańców przekraczała 200, by w 1846 osiągnąć 232. Po powstaniu styczniowym dobra Kliszów stanowiły całość z  dobrami Motkowice. Były to folwarki: Kliszów, Macieryż, Rębów i przyległość Pysk, czyli obszar 152 mórg po wyciętym lesie. Kupili ten majątek w roku 1874 Górscy. W 1867 r. Kliszów awansował na stolicę gminy w powiecie pińczowskim. Jej obszar wynosił 13523 mórg, zamieszkiwało ją 3731 mieszkańców w  następujących miejscowościach: Borczyn, Borków, Chwałowice, Czechów, Gartatowice, Górki, Hajdaszek, Kije, Kliszów, Kokot, Lipnik, Rębów, Samostrzałów, Stawiany, Umianowice, Wierzbica i Wymysłów. Spis powszechny z 1921 r. dodał jeszcze: wieś Janów, folwarki w Czechowie, Kijach, Kliszowie i Lipniku, stację kolejową Kije Pruczów, Marynkę (część Stawian) i Pysk Wierzbicki (część Wierzbicy).

Czytaj więcej o: Kliszów
Przejdź do - Janów

Janów

5 października 2015

Janów w  swoich początkach, gdzieś w okolicach roku 1839, był tylko folwarkiem dóbr Gartatowice, od których został odłączony tuż po powstaniu styczniowym. Administracyjnie należał wówczas do gminy Szaniec, ale jego mieszkańcy uczęszczali do kościoła w  Kijach. Dobra janowskie składały się z 474 mórg gruntów ornych, łąk, pastwisk, nieużytków, pięciu budynków murowanych oraz dwóch drewnianych. Spis powszechny w 1921 r. nazywa już Janów wsią, gdzie stało 30 domów ze 162 mieszkańcami.

Czytaj więcej o: Janów
Przejdź do - Hajdaszek

Hajdaszek

5 października 2015

Pierwsza wiadomość o Hajdaszku pochodzi z  roku 1618, kiedy należał do majątku Kije i był osadą młyńską. Spis ludności z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego podał, że ?folwark Aydaszek?zamieszkiwało 31 osób. W roku 1827 liczba ta zwiększyła się do 67 w 8 domach, zaś około połowy XIX w. wzrosła do 78 (w tym 7 Żydów). Latem 1881 r. na łamach ?Gazety Kieleckiej? umieszczona została nader interesująca notatka: ?W powiecie pińczowskim, we wsi Hajdaszek, folwarku należącego do dóbr Kije, dziedziczonych przez p. Frejman, znajdują się dwa źródła mineralne, z wodą podobno tego samego składu co w Busku. Osoby wiarygodne utrzymują, że jeszcze za poprzednich dziedziców hr. Lanckorońskich, zanim buskich wód zaczęto używać, już od dawna znano i doświadczano zbawiennych skutków wód ze źródeł w Hajdaszku.

Czytaj więcej o: Hajdaszek